Tarih: 20.03.2025 21:10

HALKIN ENFLASYONU: “GIDA FİYATLARI OCAKTA YÜZDE 7,2 ARTTI”

Facebook Twitter Linked-in

Gıda fiyatları 2026 yılına çok hızlı bir artış trendiyle girdi. Kamu çalışanlarının ücretlerine yıl başında yapılan zammın neredeyse yüzde 40'ı, emeklilere yapılan zammın da yarısından fazlası daha ilk ayda gıda fiyatları karşısında eridi. Ocakta bir önceki aya göre yüzde 7,2 oranında artan gıda fiyatlarında, geçen yılın ocak ayına göre artış ise yüzde 48,9 olarak gerçekleşti. Gıda fiyatlarındaki aralıksız artış süresi de ocak ayıyla birlikte 68 aya çıktı.  Ocak 2025'te 1.000 liraya satın alınabilen bir gıda sepeti için vatandaşlar Ocak 2026'da yılında ortalama 1.489 lira ödemek zorunda kaldılar.

Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu Ar-Ge birimi KAMUAR'ın fiyatlarını Türkiye'nin büyük bir bölümünde yaygın şubeleri bulunan zincir marketlerden derlediği ve halkın en fazla tükettiği 64 temel gıda maddesinden oluşan bir sepeti esas alarak hesapladığı gıda fiyatları endeksinin Ocak 2026 sonuçları açıklandı.

NEDEN GIDA FİYATLARI: ÇÜNKÜ YOKSULAR GELİRİNİ GIDAYA HARCIYOR

TÜİK'in en son açıkladığı tüketim harcamalarıyla ilgili istatistiklere göre en zengin yüzde 20'lik kesim tüketim harcamalarının yüzde 12,8'ini, en yoksul yüzde 20'lik kesim ise yüzde 30'unu gıda için yapıyor. 2023 yılı için bu oranlar sırasıyla yüzde 36,6 ve yüzde 14,5 olarak ölçülmüştü. Gıda harcamalarının payında yaşanan düşüş, vatandaşların son yıllarda başta konut kirası ve ulaşım olmak üzere zorunlu harcamaların fiyatlarında yaşanan yüksek artışları finanse edebilmek için gıdadan vazgeçtiklerini gösteriyor. Sadece gıda fiyatları değil özellikle konut gibi zorunlu harcama alanlarındaki yüksek fiyat artışlarının da dar gelirlilerin masasındaki ekmeği küçülttüğü gösteriyor. 2024 yılında payı azalarak yüzde 30,4'e gerilese de yoksullar konuttan sonra en fazla parayı gıdaya ayırıyorlar.

TÜİK enflasyonu hesaplarken gıda harcamalarının ağırlığını yaklaşık yüzde 25 olarak esas alıyor ve büyük bir kesimin gıda sepetine girmeyen gıda maddelerinin de fiyat değişimlerini endeksine dahil ediyor. Oysa Türkiye'de asgari ücretle, en düşük emekli aylığıyla geçinmeye çalışan milyonlar, gelirlerinin neredeyse tamamını temel gıdaya ve barınma için ayırmak zorunda kalıyor.  Bu nedenle de gıda fiyatları ücretliler ve dar gelirliler için temel enflasyon haline geliyor.

2.PNG

AÇLIK RİSKİ BÜYÜYOR

İktidarın yanlış faiz ve kur politikaları yüzünden Türkiye'nin içerisine sürüklendiği yüksek enflasyon sürecinin gıda fiyatları aracılığıyla ücretliler, dar gelirliler ve yoksullara çıkardığı fatura her geçen ay büyümeye devam ediyor.

Gıda fiyatları, Türkiye'nin, bugünkü enflasyon sarmalına sürüklendiği Eylül 2021'den başlayarak Ocak 2026'ya kadar yüzde 1.624 oranında arttı. Eylül 2021'de 100 liraya satın alınan bir gıda sepeti için vatandaşlar bu yıl ocak ayında 1.724 lira ödediler.

Eylül 2021'den bu yana kamu çalışanlarının maaş ve ücretlerinde yüzde 1.126 oranında artış yapıldı. Diğer bir ifadeyle Eylül 2021'de 100 lira olan ortalama kamu çalışanı ücreti Ocak 2026 itibariyle 1.226 liraya çıktı. Bu düzey yıl sonuna kadar devam etti. Ücretlerindeki artış gıda fiyatlarındaki artışı bile karşılamaya yetmeyen ücretlilerin alım gücü gıda fiyatlarına karşı karşısında yüzde 29 oranında eridi.

Birleşik Kamu-İş'in gıda fiyatları endeksi Haziran 2020'den bu yana, yani 68 aydır aralıksız olarak bir önceki aya göre artıyor. Tarım sektörünün yaşadığı sorunların da bir yansıması olan gıda fiyatlarındaki artış trendinin gelecek aylarda devam edeceği tahmin ediliyor.

AYLIK FİYAT ARTIŞI

Ocakta tüm gıda harcama gruplarında fiyatlar bir önceki aya göre artış gösterdi.

1.PNG

 

Ekmek-pirinç-un-bulgur harcamaları ocakta özellikle pirinç fiyatları nedeniyle, önceki aya göre yüzde 2,2 artarken, et ve balık grubu harcamalarında yüzde 5,9 oranında artış oldu. Süt, süt ürünleri ile yumurta grubunda fiyatlar yüzde 6,7 oranında arttı. Tereyağı dışındaki yağ harcamaları ise önceki aya göre yüzde 0,7 oranında yükseldi.

Meyve fiyatlarının yüzde 9,7 oranında arttığı ocak ayında sebze fiyatlarında ise ortalama yüzde 24,8 oranında artış yaşandı.

Bakliyat fiyatlarının önceki aya göre yüzde 15,3 oranında arttığı ocakta salça, zeytin, bal, çay, tuz ve benzeri işlenmiş gıda maddelerinden oluşan diğer gıda fiyatları yüzde 0,3 oranında yükseldi.  

Vatandaşlar mevcut gıda tüketim alışkanlıklarına göre seçilen 64 temel gıda maddesinden oluşturulan gıda sepetini satın alabilmek için ocakta bir önceki aya göre yüzde 7,2 oranında daha fazla para ödemek zorunda kaldı.

YILLIK ARTIŞ YÜZDE 48,9

Ekmek, un, bulgur, makarna fiyatları bu yıl ocak ayında geçen yılın ocak ayına göre yüzde 22,8, et-balık fiyatları yüzde 72,6, süt ve süt ürünleri ile yumurta fiyatları yüzde 28,7 oranlarında artış kaydetti. Bir yıl öncesine göre yağ fiyatları yüzde 32,3 oranında zamlandı. Meyve fiyatları yüzde 85, sebze fiyatları ise yüzde 65,7 oranında yükseldi. Bakliyat fiyatları son bir yılda yüzde 43,6, diğer gıda fiyatları ise yüzde 25,7 oranında arttı.

12 AYLIK ORTALAMALARA GÖRE ARTIŞ YÜZDE 52,9

Şubat 2025-Ocak 2026 aylarına kapsayan son 12 aylık dönemin ortalama fiyatları, Şubat 2024 – Ocak 2025 dönemindeki ortalama gıda fiyatlarına göre yüzde 52,9 oranında arttı.On iki aylık ortalama fiyat artışı ekmek, un, bulgur, makarna fiyatlarında yüzde 33,5, et-balık fiyatlarında 52,7, süt ve süt ürünleri ile yumurta fiyatlarında yüzde 32,6 oldu. Yıllık ortalamalara göre yağ fiyatları yüzde 29,2, meyve fiyatları yüzde 140,4, sebze fiyatları ise yüzde 82 oranında arttı. Bakliyatta yıllık ortalama fiyatlar bir önceki yıla göre yüzde 22,1, diğer gıda fiyatları ise yüzde 30,6 oranında zamlandı.

 




Orjinal Habere Git
— HABER SONU —